Ölçek Ekonomisi Nedir? Kapsam Ekonomisi Nedir? [Örneklerle Açıklama]

ölçek ekonomisi nedir

Ölçek ekonomisi nedir? Finans terimleri sözlüğünde yer almasını istediğim konulardan biri de ölçek ekonomisi. Bu konuyu öğrenerek, aklınızda ekonomi ile ilgili daha net çerçeveler çizebilirsiniz. Peki nedir ölçek ekonomisi?

Ölçek Ekonomisi Nedir?

Ölçek ekonomisi, bir işletme ya da fabrikada üretimi artırırken maliyetleri düşürmedir. Üretimin artmasıyla beraber maliyetler düşer. Böylece kar durumu daha da artar.

Bu ekonomi türünde üretim artarken maliyetler düşer demiştim. Bu durumda büyük ekonomilerin küçük ekonomilerden daha üstün olduğu düşüncesi hakim olmakta. Yani bir şirket üretimi ne kadar artırırsa maliyet o kadar düşeceği için şirketin büyümesi o kadar kolaylaşacak. Bu yüzden daha çok kar elde etmek için büyümek gerekiyor mantığı hakimdir.

Ölçek ekonomilerinde birim başına maliyet üretim arttıkça düşecek demiştim. Buna bir örnek verirsem kafanızda daha da netleşecektir.

Kartvizit bastırmak istediğinizi düşünün. Basma işlemi için sayıya göre farklı fiyatlar alacaksınız.

1000 adet kartvizit için 500 TL fiyat verildi. Bu durumda 1 kartvizit 0,50 TL’ye denk geliyor.

2000 adet kartvizit için 800 TL fiyat verildi. Bu durumda 1 kartvizit 0,40 TL’ye denk geliyor.

5000 adet kartvizit için 1500 TL fiyat verildi. Bu durumda 1 kartvizit 0,30 TL’ye denk geliyor.

10.000 adet kartvizit için 2000 TL fiyat verildi. Bu durumda 1 kartvizit 0,20 TL’ye denk geliyor.

Yukarıda da gördüğünüz üzere miktar arttıkça maliyet arttığı için size çıkarılan birim başına düşen fiyat da azaldı.

Piyasadaki büyük firmaların neredeyse hepsinde ölçek ekonomisi vardır. Çıktıların oranına göre de 3 farklı getiri türü karşımıza çıkar. Aşağıda hepsini açıklamalı şekilde veriyorum.

  1. Ölçeğe Göre Sabit Getiri (Sabit Ölçek Getirisi): Üretim miktarındaki artış oranı üretim faktörlerinin artış oranıyla aynı ise sabit getiri durumu vardır. Bu durumda girdiler çıktılarla aynı oranda artar.
  2. Ölçeğe Göre Artan Getiri (Pozitif Ölçek Ekonomisi): Üretim miktarlarındaki artış oranı, üretim faktörlerindeki artış oranından fazla ise artan getiri durumu vardır. Bu durumda çıktılar girdilere göre çok daha fazla olacaktır ve maliyetler azalacaktır. Genel olarak işçilerin ve yöneticilerin uzmanlaşmasıyla bu durum gözlenir.
  3. Ölçeğe Göre Azalan Getiri (Negatif Ölçek Ekonomisi): Üretim miktarlarındaki artış oranı, üretim faktörlerindeki artış oranından az ise azalan getiri durumu vardır. Bu durumda girdiler çıktılara göre daha düşük olacaktır ve üretim arttıkça maliyetler de artacaktır. Böylece kar da düşecektir.

Gördüğünüz üzere farklı seneryolar meydana gelebilir. Peki ölçek ekonomisi türleri nelerdir?

Ölçek Ekonomisi Türleri

Ölçek ekonomisinde 2 farklı tür bulunmakta. Dışsal ve içsel olarak iki türe ayrılan ölçek ekonomisini detaylarıyla aşağıda görebilirsiniz.

1. Dışsal Ölçek Ekonomisi

Bir firmanın yer aldığı endüstrideki gelişmeler sonucunda maliyetlerde meydana gelen değişimler, dışsal ekonomiyi ifade eder. Yani endüstrideki gelişmeler sonucunda maliyetler azalıyor ya da artıyorsa, buna dışsal ölçek ekonomisi denir.

Hangi gelişmeler olabilir? Üretim teknolojisinin gelişmesi, o endüstriye olan talebin artması ya da azalması gibi durumlarda maliyetler artabilir ya da azalabilir.

2. İçsel Ölçek Ekonomisi

Bir işletmenin kendi içerisindeki faktörlere bağlı olarak maliyetlerde meydana gelen değişimler, içsel ekonomiyi ifade eder. Yani işletme ya da firmanın içerisindeki faktörlerle beraber maliyetler düşüyorsa ya da artıyorsa, içsel ölçek ekonomisi söz konusudur.

Hangi faktörler maliyetleri etkiler? İşçi ve yöneticilerin uzmanlaşması, sermayenin daha doğru kullanılması gibi durumlar maliyetleri doğrudan etkiler.

Ölçek ekonomisinin tüm detaylarını anlattım. Bunun yanında kapsam ekonomisine de değinmek istiyorum.

Kapsam Ekonomisi Nedir?

kapsam ekonomisi nedirKapsam ekonomisi, bir işletmenin maliyetlerini azaltmak amacıyla bir alanda sahip olduğu gücü farklı alanlarda kullandığı ekonomidir. Burada farklı ürünler üretilerek maliyetlerin düşürülmesi hedeflenir.

Ekonomide sahip olunan avantajlar kullanılmaya çalışılır. Böylece farklı ürünlerin aynı fabrikada üretilmesi gibi durumlar söz konusudur.

Kapsam ekonomilerinde firmalar, gelişmiş teknolojileri kullanarak maliyetleri düşürmeyi amaçlar. Gelişmiş teknolojik araçlarla beraber birçok ürünü aynı fabrikada üretmeye çalışırlar. Eğer maliyetleri düşürebilirlerse, farklı ürünlerin sektörlerinde de başarılı olurlar.

Peki ölçek ekonomisi ile kapsam ekonomisi arasındaki benzerlik ve farklılıklar neler?

Her iki ekonomi türü de maliyetleri düşürmeyi amaçlar. Üretim artarsa maliyetler de düşer mantığı vardır. Fakat iki ekonomi arasındaki en önemli fark ise, kapsam ekonomisi talebe göre hareket ederken, ölçek ekonomisi mal tedarik etme işini önceler.

Yukarıda her iki ekonomi türünü de gördük. Sizin de bir işletmeniz varsa ya da işletme kurma düşünceniz varsa bu iki ekonomi türünü de dikkate almanızı tavsiye ediyorum. Bu arada kurmak isteyebileceğiniz işlerle ilgili hazırladığım en çok para kazandıran işler yazıma göz atmanızı da tavsiye ederim.

Sık Sorulan Sorular

Ölçek ekonomisi hakkında detaylı bilgilerden bahsettik. Şimdi sırada ölçek ekonomisine dair özet bilgiler bulunuyor.

Ölçek Ekonomisi Nedir?

Üretimi artırarak maliyetleri düşürmeyi hedefleyen ekonomi türüdür. Bu ekonomi türünde mal tedariği ön plandadır.

Ölçek Ekonomisi Türleri Nelerdir?

2 adet ölçek ekonomisi türü bulunmakta. İçsel ölçek ekonomisi, firmanın kendi içindeki faktörleri göz önüne alarak maliyetleri azaltmaya çalışmasıdır. Dışsal ölçek ekonomisi ise, firmanın bulunduğu endüstrideki faktörlere göre maliyetleri azaltmaya çalışmasıdır. Ölçek ekonomisi türleri başlığından tüm detayları görebilirsiniz.

Kapsam Ekonomisi Nedir?

Bir firmanın bir alandaki gücünü diğer alanlarda da kullanarak maliyetleri azaltmasıdır.

Aylin Karaman

Aylin Karaman

Para kazanma yolları üzerinde uzun yıllardır araştırma yapıyor ve bu yolları deniyorum. Edindiğim tecrübeleri sizinle paylaşmak istiyorum. Reklam, fikir ve önerileriniz için parakazanmarehberi@yandex.com mail adresinden benimle iletişime geçebilirsiniz.

We will be happy to hear your thoughts

Bir Yorum Bırak!

Para Kazanma Rehberi
Logo
Enable registration in settings - general