Nominal Değer Nedir?

Nominal değer nedir? Nominal ne demek? Finansal piyasalarda ve gündelik hayatta karşımıza çıkması muhtemel olan kavramlardan bir olan nominal terimini, finans sözlüğümde sizlere açıklamak istiyorum. Böylece finans bilgileriniz genişleyecektir. Çünkü karşınıza nominal değer, nominal faiz, nominal GSYİH gibi kavramlar da çıkacak. Öyleyse gelin size hepsini açıklayayım.

Tüm terimleri açıklamadan önce nominal nedir diye bakmalıyız.

Nominal Ne Demek?

nominal değer nedir, nominal ne demekNominal, sözlüğe baktığımızda “isme var olan, yazılı” anlamlarına gelmekte. Buna karşın ekonomi terimleri içerisinde farklı terimlerle beraber kullanılabilmekte ve her birinde farklı anlamları karşılamakta. Mesela nominal değer.

Nominal değer nedir? Nominal değer; hisse senedi, tahvil ve para gibi kıymetlerin üzerinde yazılı şekilde bulunan değerleri ifade eden kavramdır. Ayrıca bu tanıma karşılık olarak itibari değer cevabı da verilmektedir. Her iki terim de yaygın olarak kullanılır.

Nominal değere, bir kağıt paranın üzerinde yazan 200 TL örnek olarak verilebilir. Buradaki 200 TL değeri her yıl aynı değeri ifade eder. Yani 200 TL’nin itibari değeri her yıl aynıdır. Tabi ki yıllar değiştiğinde nominal değer değişmez ama reel değer değişir.

Mesela 2010 yılında 200 TL ile 200 litre su alınabilirken, 2015 yılında 200 TL ile 150 litre su alınabilmektedir. Burada işin içine enflasyon kavramı girmektedir. Enflasyon en basit tanımla, fiyatlar genel düzeyindeki artışı ifade eder.

Enflasyon olduğu için 200 TL’nin reel değeri düşmüştür. Yani paranın gerçek değeri enflasyonla beraber düşmektedir. Bu yüzden nominal değer – reel değer kavramlarını iyi bilmek gerekir.

Ayrıca nominal gelir – reel gelir kavramları da ortaya çıkmaktadır. Kısa bir örnekle açıklayaccağım. 2015 yılında 2000 TL maaş alan biri tanesi 2 TL olan bir maldan 1000 tane alabilmekteydi. Maaşı 2020 yılında 4000 TL olursa ve aldığı malın fiyatı 5 TL’ye yükselirse, o maldan 800 tane alabilir.

Bu durumda kişinin nominal geliri artmasına rağmen reel geliri artmamış olur. Çünkü enflasyon faktörü hesaba girer ve reel gelir ona göre hesaplanır. Kısaca tanımlarsak; maaştaki oransal artış, enflasyon oranından düşük olursa reel gelir düşer.

Bilmeniz gereken konulardan biri de hisse senetlerinin nominal değerleri. Hisse senetlerinin üzerinde de nominal değerler yazılıdır. Ancak hisse senetlerinin değerleri yükselip düşebilir. Bu yüzden değerinin üstüne ya da altına satılabilir. Yani nominal değer değişmese de reel değeri değişebilir.

Nominal Faiz Nedir?

nominal faiz nedirKarşımıza çıkabilecek önemli kavramlardan biri de nominal faizdir. Peki nominal faiz ne demek? Enflasyondan uzaklaştırılmamış faize nominal faiz denir. Yukarıdaki resimde gördüğümüz üzere reel faiz oranı ile enflasyon oranının toplamı, nominal faizi verir.

Enflasyondan uzaklaştırılmış faize ise reel faiz denir. Yani alacağınız ya da vereceğiniz faizin gerçek değerinin hesaplanmasıdır.

Bankada vadeli hesap açtırdığınızda size bir faiz oranı verilecek. Fakat verilen faiz oranı sizin gerçekte ne kadar kazanacağınızı ifade etmez. Gerçek kazanç oranınızı hesaplamak için enflasyonu çıkarmanız gerekir.

Mesela banka %20 yıllık faiz verdiğinde nominal faiz %20 olur. Yıllık enflasyonun %10 olduğunu düşünürsek, reel faiz %10 olacaktır. Bu faiz hesabı basit faiz hesabı ile yapılmakta.

Basit faiz formülü nedir?

Reel faiz oranı = Nominal faiz – Enflasyon oranı

Basit faiz yukarıdaki formülle rahat şekilde hesaplanabilmektedir. Fakat enflasyon yükselebilir, bu durumlarda reel faiz oranını hesaplamak için farklı bir formül kullanılır. Aşağıda formülü görebilirsiniz.

Reel faiz = [(1+Net nominal faiz) / (1+ Beklenen enflasyon)] – 1

Yukarıda verdiğim formüle göre, verilen %20 faizin %10 enflasyonla beraber nasıl hesaplandığını görelim.

Reel faiz = [(1+0,20) / (1+ 0,10)] – 1 = 0,09 yani reel faiz %9’dur.

Nominal GSYİH Nedir?

Nominal terimi GSYİH için de kullanılır. GSYİH’nin açılımı Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’dır. Bir ülke vatandaşlarının belirlenen bir yıl içerisindeki ürettikleri tüm mal ve hizmetlerin belli bir para birimine göre karşılığıdır.

GSYİH’nin enflasyondan arındırılmamış şekline nominal GSYİH denir. Eğer enflasyondan arındırılırsa, reel GSYİH olur.

Yazımda nominal ne demek, nominal değer nedir detaylı olarak anlattım. Bu konuyla bağlantılı olarak bileşik faiz adlı yazımı da okumanızı tavsiye ederim.

Para kazanma yolları üzerinde uzun yıllardır araştırma yapıyor ve bu yolları deniyorum. Edindiğim tecrübeleri sizinle paylaşmak istiyorum. Reklam, fikir ve önerileriniz için parakazanmarehberi@yandex.com mail adresinden benimle iletişime geçebilirsiniz.

HADİ BİR YORUM BIRAK!

Yorumunuzu yazın!
Lütfen buraya adınızı girin.